Parafia Janowice

Parafia JanowiceParafia rzymskokatolicka
p.w. Podwyższenia Krzyża Świętego

Janowice 200, 32-020 Wieliczka
Tel. 12 2501402
Kom. 518293446
Konto bankowe parafii:
04 8591 0007 0220 0601 9914 0001
 
Kancelaria parafialna czynna w poniedziałki po wieczornej Mszy Świetej
W nagłych przypadkach po uzgodnieniu telefonicznym.

HISTORIA BUDOWY KOŚCIOŁA I PARAFII W JANOWICACH

I. Początki budowy
 
 
Mieszkańcy Janowic – wsi odległej od macierzystej parafii pw. Św. Klemensa w Wieliczce – od dawna marzyli o swoim kościele, a przynajmniej o niewielkiej kaplicy , która by ułatwiła spełnianie podstawowych obowiązków katolika. Wydawało się, że zaraz po wojnie nastał oczekiwany czas na tego typu inwestycje. Głoszone wielkie hasła o ustroju sprawiedliwości społecznej i demokracji wyzwalały u wiernych odczucie, że nastał czas realizacji tych marzeń. Ten czas trwał bardzo krótko - można dziś ustalić, że tylko niecałe trzy lata po zakończeniu wojny.
W ostatnim z tych lat, roku 1949, społeczeństwo Janowic i Koźmic Wielkich podjęło inicjatywę budowy kościoła. Wizyta w Janowicach i Koźmicach Wielkich w roku 1949 Księcia kard. Stefana Sapiehy wyzwoliła wielkie nadzieje. Jednak brak zgody na wspólny obiekt sakralny dla Janowic i Koźmic Wielkich zniweczył te nadzieje. Nadchodząca „ciemna noc komunizmu” w latach 1950-1956 unicestwiła ostatecznie te zamiary. Sprawa budowy poszła w zapomnienie.
Lata powojenne, a zwłaszcza lata po roku 1949, to lata wzmożonej dyktatury komunistycznej charakteryzującej się walką z ostatnimi przyczółkami demokracji i tzw. środowiskiem reakcyjnym, za które ówczesne władze uznały prywatnych właścicieli zakładów pracy, bogatych rolników, tzw. kułaków, oraz środowiska inteligenckie, wyrosłe z rodzin mieszczańskich i ziemiańskich o zaangażowaniu patriotycznym. Do grupy przeciwników politycznych zaliczono także Kościół katolicki, zwłaszcza jego hierarchów, z którymi od samego początku zaczęto walkę. A że kościołem w Polsce w tym czasie kierowały osoby o mocnym autorytecie w społeczeństwie, nie rozpoczynano z nim od razu totalnej walki, jak stało się to udziałem Kościoła w sąsiednich „republikach” – w Czechosłowacji, na Węgrzech, w Ukrainie (ZSRR).
Po śmierci dwóch wielkich autorytetów w Polsce – Prymasa Polski kard. Augusta Hlonda w dniu 22 X 1948 r. i metropolity krakowskiego księcia Adama kard. Sapiehy w dniu 23 III 1951 r. i mianowaniu przez Papieża Piusa XII nowym Prymasem Polski Stefana Wyszyńskiego, bpa lubelskiego – państwo komunistyczne kierowane przez Prezydenta Bolesława Bieruta rozpoczęło otwartą walkę z Kościołem katolickim. Wydanie dekretu o stowarzyszeniach, przejęcie szpitali i placówek opiekuńczych prowadzonych przez kościół, likwidacja kościelnej organizacji „Caritas”, aresztowania i pokazowe procesy biskupów i księży, utworzenie kół księży patriotów przy komunistycznym Związku Bojowników o Wolność i Demokrację (ZBOWiD), likwidacja wszystkich uniwersyteckich wydziałów teologicznych i części seminariów duchownych, internowanie w dniu 25 września 1953 r. kard. Stefana Wyszyńskiego, niesprawiedliwe podatki nałożone na kościelne osoby prawne, zakaz wydawania pozwoleń na budowę obiektów sakralnych i kościelnych – to zasadnicze elementy walki państwa z Kościołem w Polsce.
Dojście Władysława Gomułki do władzy w październiku 1956, powrót Prymasa Polski kard. Stefana Wyszyńskiego z internowania na stolicę Prymasów w Gnieźnie i Warszawie na krótko zmieniło wrogi stosunek państwa do Kościoła. Już od r. 1956-1957 po chwilowej odwilży do końca lat 80. trwa walka z Kościołem, mniej drastycznymi metodami, ale dalej nękającymi kościół. Nasilenie tej walki przypadło w okresie Milenium Chrztu Polski w 1966 r. Miała ona różne formy – jedną z nich było ograniczenie do minimum wydawania pozwoleń na nowe obiekty sakralne. Dopiero koniec lat siedemdziesiątych, (po wyborze metropolity krakowskiego kard. Karola Wojtyły w dniu 16 X 1978 na papieża, ożywieniu politycznym społeczeństwa) oznacza dla rządzących nieuchronną klęskę ich polityki i zmienia nastawienie władz do potrzeb budowy nowych kościołów.
 
II. Czas budowy kościoła
 
W takich to ,trudnych latach ówczesny proboszcz parafii wielickiej ks. Prałat Władysław Grohs, a po jego śmierci w 1977 r. ks. Prałat Kazimierz Gałoński wracają do sprawy budowy kaplic katechetycznych dla Janowic, Koźmic Wielkich i Sygneczowa. Ich starania kończą się pozytywnymi decyzjami pozwoleń na budowę obiektów w tych miejscowościach. Projekty techniczne budynków katechetycznych tak zaplanowano, aby w ich powierzchni użytkowej znalazło się miejsce na mieszkanie dla kapłana, sala katechetyczna i duża kaplica – kościół. W 1981 r. ówczesny Prezydent Miasta Krakowa pełniący funkcję Wojewody dla Województwa Miejskiego Krakowskiego wydał pozytywną decyzję na budowę Ośrodka Katechetycznego w Janowicach. Wieść o tym dotarła do mieszkańców na zebraniu ogólnym mieszkańców, które odbyło się w dniu 19 listopada 1981 r. w Szkole Podstawowej w Janowicach. Lokalu szkoły na zebranie użyczył ówczesny Dyrektor Szkoły inż. Julian Burda – dziś już nieżyjący. W zebraniu uczestniczył ks. Proboszcz Kazimierz Gałoński oraz ks. Andrzej Wąchała – katecheta w Janowicach, który przedstawił potrzebę budowy, podał informację o sfinalizowaniu zakupu działki od Pani Antoniny Piątek i wykonaniu projektu. Poinformował również, że wszystkie koszty związane z zakupem działki, projektem technicznym i pozwoleniem na budowę pokryła parafia św. Klemensa w Wieliczce. Od razu przystąpiono do zorganizowania Komitetu Budowy. Spośród licznych uczestników zebrania powołano do Komitetu Budowy Kościoła i Ośrodka Katechetycznego: Ryszarda Gabrysia, Jana Kowala, Władysława Kowala, Franciszka Kowala , Franciszka Burdę, Jana Janowskiego, Mieczysława Gibałę, Jana Laska, Jana Kaczora, Władysława Szczurka, Tadeusza Hojoła, Józefa Kowala, Zbigniewa Kowala, Stanisława Windaka i Wojciecha Leśniaka. Na Przewodniczącego Społecznego Komitetu Budowy Kościoła i Ośrodka Katechetycznego w Janowicach wybrano Ryszarda Gabrysia, funkcję wiceprzewodniczącego powierzono Janowi Kowalowi, a skarbnika – Franciszkowi Kowalowi. Cały skład Komitetu podzielono na siedem „dwójek”, które przypisano do poszczególnych rejonów Janowic. Ich zadaniem było ponadto prowadzenie zbiórek w rejonach, organizowanie ludzi z rejonu do prac pieszych przy budowie.
Pierwsza zbiórka miała miejsce już 22 listopada 1981 r., a więc w trzy dni po zebraniu. Zebrano pokaźną kwotę, która pozwoliła rozpocząć konieczne prace na placu budowy: szopa na materiały, wykonanie wjazdu na działkę, doprowadzenie energii elektrycznej. Wszystkie te prace wykonano już w grudniu 1981 r. Zainteresowanie budową było ogromne – tym bardziej że „z kopyta” ruszono z pracami. Entuzjazmu nie zmniejszyły głosy niektórych sceptyków „poczekajcie, kaktus na ręce nam wcześniej wyrośnie, niż wy wybudujecie kościół”. Widomym znakiem ich racji był dzień 13 grudnia 1981 r., kiedy to gen. Wojciech Jaruzelski dekretem Rady Państwa wprowadził na teren całej Polski stan wojenny. A jednak nie stało się tak.
Rok 1982 to czas zakupu koniecznych materiałów budowlanych potrzebnych do wykonania fundamentów pod kościół. Poświęcenia placu budowy dokonał w dniu 21 sierpnia 1982 Kard. Franciszek Macharski. Uroczystość poświęcenia placu była dużym impulsem do szybkiego kontynuowania prac. W IV kwartale 1982 wykonano fundamenty pod kościół. Obiekt budowany jest według projektu inż. architekta Krzysztofa Filusia z Krakowa. W roku 1983 kontynuowano budowę ścian kościoła oraz wykonano fundamenty pod plebanię.
Rok 1983 zostaje przez Papieża Jana Pawła II ogłoszony Rokiem Świętym z okazji 1950 rocznicy śmierci Zbawiciela. To przyczynia się do ustalenia wezwania przyszłego kościoła „Podwyższenia Krzyża Świętego”, a idąc dalej, do ustalenia miejsca pochodzenia kamienia węgielnego pod kościół. Delegacja Komitetu przywozi go z Sanktuarium Świętego Krzyża w Mogile – gdzie od XIII w. gospodarzami są Ojcowie Cystersi. W minionym wieku wielu mieszkańców Janowic udawało się do Mogiły na wielki odpust wrześniowy Święta Podwyższenia Krzyża Świętego, które sięga swymi korzeniami roku 320, kiedy cesarzowa Helena, matka cesarza rzymskiego Konstantyna nakazała odszukanie krzyża, na którym zmarł Jezus. 14 września 320 r. zostały odnalezione relikwie Krzyża Świętego. Na tę pamiątkę obchodzono co roku 13 września uroczystość Podwyższenia Krzyża Świętego. Później przeniesiono to święto na 14 września – najpierw dla tych kościołów, które posiadały relikwie Krzyża, potem zaś dla całego Kościoła Powszechnego. W każdą uroczystość odpustową w Mogile wierni mogą adorować relikwie Krzyża Świętego uroczyście prezentowane.
Ówczesny opat mogilski – o. Bogumił Salwiński – bardzo przychylnie odniósł się do delegacji z Janowic, przekazując kamień wyjęty z murów Bazyliki mogilskiej wraz z potrzebnymi dokumentami. Kamień poświęcił Ojciec Święty Jan Paweł II w czasie II Pielgrzymki do Polski, 23 czerwca 1983 r. podczas uroczystej Mszy Św. na krakowskich Błoniach. Kamień wmurowano podczas uroczystości poświęcenia i wmurowania kamienia węgielnego w mury kościoła w dniu 19 maja 1984 r. Poświęcenia i wmurowania kamienia węgielnego dokonał ks. Kard. Franciszek Macharski. Poświęcił również trzy małe dzwony – ufundowane przez rodzinę Piotra Płatka z Polski i Kanady– które podczas uroczystości zawieszono w prowizorycznej dzwonnicy wybudowanej w miejscu dzisiejszego krzyża. Skromne przyjęcie dla zaproszonych gości mogło już odbyć się w sali na parterze plebanii.
Już od niedzieli 2 września 1984 r. księża z parafii wielickiej systematycznie odprawiają w sali plebanii mszę świętą. Dowożenie księży było powinnością wiernych z Janowic – a samochodów osobowych w tym czasie było „jak na lekarstwo”. Pod koniec roku 1984 stoją już mury I piętra plebanii, a rok 1985 i 1986 to czas wznoszenia murów kościoła i stropu nad kościołem.
W roku 1985 do obsługi duszpasterskiej Koźmic Wielkich i Janowic Kuria Metropolitalna w Krakowie deleguje ks. Stanisława Gąsiorka z obowiązkiem rezydowania w Koźmicach Wielkich. To nie jest po myśli Komitetu Budowy, który w dniu 29 marca 1986 udaje się tej sprawie do Kurii Metropolitalnej w Krakowie. Delegacja Komitetu w składzie: Ryszard Gabryś, Józef Kowal, Jan Lasek i Franciszek Kowal przyjęta zostaje w Kurii Metropolitalnej – gdzie uzyskuje zapewnienie, że od początku roku szkolnego 1986/1987 do Janowic też oddelegowany zostanie osobny kapłan, który oprócz katechizacji i posługi duszpasterskiej, będzie mógł doglądać rozpoczętej budowy.
Obietnica staje się faktem i już 23 sierpnia 1986 do Janowic przybył ks. Michał Dziedzic – dotychczas wikariusz parafii pw. Miłosierdzia Bożego w Prokocimiu Nowym. Ks. Michał Dziedzic zamieszkał u państwa Łyjaków, pośpiesznie wykańczano plebanię, tak że już w roku 1987 ks. Michał zamieszkał w pomieszczeniu mieszkalnym plebanii. Lata 1987-1988 to lata dalszych prac przy kościele: tynki wewnętrzne, okna w kościele. Krótki pobyt ks. Michała Dziedzica w Janowicach zaowocował peregrynacją Obrazu MB Częstochowskiej w rodzinach parafii. Peregrynacja Obrazu dokończyła okres integracji mieszkańców Janowic wokół budującego się ośrodka duszpasterskiego. W dniu 21 maja 1988 r. odchodzi nagle z Janowic ks. Michał Dziedzic.
Żal po nagłym odejściu ks. Michała był krótki, bo już 22 maja 1988 r. na placówkę duszpasterską zostaje oddelegowany przez Księdza Kardynała ks. Jan Byrski, dotychczasowy wikariusz parafii św. Szczepana w Krakowie. Zdobywa szybko zaufanie i szacunek wśród wiernych. Kontynuowane są prace przy kościele, tak że już 24 grudnia 1989 Ks. Kardynał poświęca surowe wnętrze kościoła. Stoi już marmurowy ołtarz i ambonka, kościół posiada posadzkę. Lata 1990–1993 to lata dalszych prac wykończeniowych w kościele, przygotowujących kościół do uroczystej konsekracji: malowanie, ołtarze boczne, ławki, konfesjonał, tynkowanie zewnętrzne kościoła. Komitet Budowy oraz ks. duszpasterz dostrzegają konieczność zakupu działek pod cmentarz i założenie cmentarza. Działki udostępniły po niskiej cenie panie Janina Pamuła i Józefa Sajdak. Cmentarz poświęcił 21 września 1991 ks. Bp. Jan Szkodoń z Krakowa.
Uroczystej konsekracji poprzedzonej misjami świętymi dokonuje w uroczystość odpustową 13 września 1993 r. Ks. Kard. Franciszek Macharski przy udziale licznego duchowieństwa dekanatu i gości. W konsekracji uczestniczy także opat mogilski o. Jacek Stożek. Uroczystość mocno utrwala się w pamięci wszystkich wiernych i przybyłych z sąsiednich miejscowości. Na zakończenie uroczystości Ks. Kardynał poświęcił pamiątkową tablicę, przypominającą przyszłym pokoleniom tę uroczystość, ku pamięci potomnym.
Kończąc rozdział o budowie nie można nie wspomnieć ludzi poza członkami Komitetu, oddanych sprawie budowy kościoła, jak: Stefan Leśniak, murarze: Marian Grochal, Józef Kaczor, Michał Pabian z Janowic oraz Jan Pabian z Koźmic Wielkich, Adam Burda i jego matka –Katarzyna Burda, Józef Stachura z synem Markiem, i służący w każdym czasie sprzętem i czasem Stanisław Baran z ojcem Stanisławem. Nie można zapomnieć o osobach bezinteresownie przygotowujących posiłki osobom na budowie – Helenie Kaczor, Marii Kowal, Czesławie Lasek. Trudno tu wymieniać wszystkich, bo zaangażowanie wszystkich pozostałych do pracy było wielkie. Przepraszamy tych, których tu nie wymieniono, ale których imiona i nazwiska zapisały kroniki parafialne. Kronika parafii pisana jest od samego początku przez p. Ryszarda Gabrysia.
III. Czas upiększania kościoła i budowy parafii.
W dniu 25 grudnia 1993 r. w kościołach dekanatu wielickiego został odczytany dekret ks. Kardynała o utworzeniu w Janowicach parafii, której teren ma objąć: wieś Janowice, część wsi Koźmice Wielkie: przysiółki Podjanowice, Mogiłki i Stocznik, dotychczas w parafii Wieliczka, i Gorzków oraz część Rzeszotar: przysiółek Szwaby, dotychczas w parafii Podstolice. Tak utworzona parafia liczy około 1200 dusz. Pierwszym proboszczem parafii zostaje ks. Jan Byrski. Społeczny Komitet Budowy Kościoła i Ośrodka Katechetycznego przekształcony zostaje w Duszpasterską Radę Parafialną w składzie osobowym dotychczasowego Komitetu. Poszerzony zostaje teren zbiórek, o rejony: Podjanowic, Mogiłek, Zalesia i Stocznika z Koźmic Wielkich oraz Szwabów (Rzeszotary).
Konsekracja kościoła nie spowolniła tempa dalszych prac przy kościele. Uporządkowania wymaga teren wokół kościoła, wykonanie ogrodzenia. Wezwanie kościoła nastraja i upoważnia, aby wokół kościoła w ogrodzeniu wystawić kaplice Drogi Krzyżowej. W roku 1994 wykonano ogrodzenie, wraz z kaplicami Drogi Krzyżowej. W roku 1995 zamontowano w kaplicach płaskorzeźby Drogi Krzyżowej oraz wybudowano bramę na plac kościelny. Ostatnio po konserwacji obrazy Drogi Krzyżowej zabezpieczono materiałem z pleksy.
W roku 1995 przystąpiono do brukowania terenu wokół kościoła, które to prace zakończono w roku 1996. W dniu 1 września 1996 ks. Bp Kazimierz Nycz przewodniczy uroczystej mszy św. na okoliczność 100-lecia istnienia Szkoły Podstawowej i nadania jej imienia Zofii Stryszowskiej – kierowniczki szkoły w okresie powojennym, okresie największej walki z nauką religii w szkole.
W latach 1998–2000 trwają dalsze prace przy wyposażaniu kościoła (boazerie) i zakrystii (meble). W latach 1998–1999 zakupiono trzy dzwony , które wykonała firma Wacława Felczyńskiego z Gliwic oraz wybudowano dzwonnicę typu „parawanowego”, którą uroczyście poświęcił w czasie odpustu parafialnego, 19 września 1999 r., Ks. Bp Kazimierz Nycz. Trzeba dla potomnych zaznaczyć, że dwa dzwony: „Maria – Królowa Polski” i „Św. Stanisław Biskup i męczennik” są darami rodziny J. Żołnierczyka z Koźmic Wielkich i rodziny śp. Wojciecha Kaczora z Janowic. Największy dzwon „Christus Redemptor Hominis” (Chrystus Odkupiciel Człowieka) ufundowali wierni parafii.
Wielkim wydarzeniem dla wiernych nowopowstałej parafii była uroczystość Nawiedzenia kopii Obrazu MB Jasnogórskiej w dniach 22-23 lutego 2000 r. Uroczystość poprzedzona była Misjami Św. Była to obok konsekracji jedna z największych uroczystości, jakie przeżyła nasza parafia. Główną Mszę św. celebrował ks. bp Stanisław Smoleński z Krakowa. W uroczystości uczestniczyło liczne duchowieństwo, wśród nich kapłani, którzy w latach minionych prowadzili katechizację w Janowicach (ks.ks. J.Hyc, J.Gąsiorowski, S.Olszówka, M. Wolak).
Brak witraży w oknach kościoła dostrzegali nie tylko parafianie , ale także osoby z zewnątrz. Wielkie zasługi w dziele ufundowania witraży – obok parafian – miały rodziny Leszka Gibały, mieszkańca Krakowa, i Marii Gałat z Wieliczki, pochodzących z Koźmic Wielkich - Zalesia (rodzeństwa), które ufundowały dla prawie połowy okien witraże. Koncepcja projektu witraży należała do Ks. Proboszcza i Rady Parafialnej, projekt wykonał artysta plastyk Bolesław Szpecht z Krakowa, a witraże wykonała i zamontowała znana firma witrażownicza z Krakowa – Państwa Zarzyckich. Koszt wykonania witraży był ogromny, przewyższający możliwości finansowe parafian.
W roku 2003 parafia zakupiła organy, które wraz z prospektem organowym zamontowano na chórze kościelnym. Składki z lat 2003-2006 przeznaczono na prace wykończeniowe piwnic, dwóch łazienek, wyposażenia w meble kancelarii parafialnej, przebudowę hełmu wieży kościelnej, konserwację dachu na kościele i plebanii. Rada Duszpasterska liczy dziś 18 osób, obsługując 9 rejonów parafii. W skład obecnej Rady Duszpasterskiej wchodzą osoby: Ryszard Gabryś, Jan Burda, Jan Kowal, Adam Strynowicz, Leon Kuc, Wacław Tomana, Władysław Szczurek, Marek Walas, Jan Lasek, Józef Pabian, Tadeusz Surówka, Józef Sporysz, Tadeusz Burda, Stanisław Kaczor, Czesław Wełna, Tadeusz Hankus, Józef Zając, Bogusław Gadzina. Funkcje kościelnego pełni od początku Pan Jan Lasek, organisty: Józef Gabryś z synem Bogdanem. Od samego początku budowy, tj. ponad 25 lat, związani są z budową i parafią: Ryszard Gabryś, Jan Kowal, Władysław Szczurek, Jan Lasek.
Strona zbudowana z Kopage
← Zbuduj swoją teraz
Ta strona może korzystać z Cookies.
Ta strona może wykorzystywać pliki Cookies, dzięki którym może działać lepiej. W każdej chwili możesz wyłączyć ten mechanizm w ustawieniach swojej przeglądarki. Korzystając z naszego serwisu, zgadzasz się na użycie plików Cookies.

OK, rozumiem lub Więcej Informacji
Znajdź nas na Facebooku
Powered by Kopage
Informacja o Cookies
Ta strona może wykorzystywać pliki Cookies, dzięki którym może działać lepiej. W każdej chwili możesz wyłączyć ten mechanizm w ustawieniach swojej przeglądarki. Korzystając z naszego serwisu, zgadzasz się na użycie plików Cookies.
OK, rozumiem
Powered by Kopage